W ostatnich latach, zwłaszcza w powiecie mieleckim, wydawałoby się że zupełnie zanikło zjawisko tzw. kultury ludowej. Wieś podmielecka coraz bardziej upodabnia się raczej do przedmieść, urbanizuje się i odchodzi od dawnych tradycji. Wprawdzie organizuje się wydarzenia
o charakterze ludowym, jak chociażby dożynki, ale ich symbolika miesza się z dmuchanymi zjeżdżalniami, grillem
i piwem. Na wsi dawne Koła Gospodyń Wiejskich zastępowane są „stowarzyszeniami”, które może jeszcze kultywują tradycję w jadle, czy też nalewkach wiejskich, ale chociażby o sztuce ludowej zupełnie zapominają.
Dlatego też z uznaniem należy odnotować fakt ukazania się obszernej pracy naukowej pt. „Źródła kultury ludowej Puszczy Sandomierskiej”, pod redakcją Krzysztofa Ruszla, którą pod koniec 2014 r. wydało Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej. Praca ta ma także związki z powiatem mieleckim, nie tylko poprzez niektórych autorów artykułów, ale przede wszystkim przez fakt, że mieleckie, a zwłaszcza miejscowości po wschodniej części powiatu mieleckiego, od zawsze leżały na obrzeżu Puszczy Sandomierskiej i także znalazły się w obecnym opracowaniu.
Omawiana książka ma format 20×24,5 cm, liczy 425 stron, a wydrukował ją Zakład Poligraficzny Zdzisławy Gajek w Mielcu.
Spis treści:
Wstęp, Krzysztof Ruszel.
HISTORIA
Przemiany środowiska geograficznego i procesy społeczno-gospodarcze w Puszczy Sandomierskiej do 1914 roku , Piotr Miodunka.
TRADYCJA
Lasowiacka tradycja – ginące pejzaże kultury, Krzysztof Ruszel.
NOWA LOKALNOŚĆ
1. Gospodarka leśna – zbieractwo, łowiectwo, pszczelarstwo i rybołówstwo , Wojciech Dragan;
2. Drzewa i krzewy w przestrzeni kulturowej mieszkańców Puszczy Sandomierskiej, Damian Drąg;
3. Obrzędowość rodzinna, Katarzyna Ignas;
4. Świętowanie doroczne -Justyna Niepokój;
5. Medycyna ludowa – ślady dawnych praktyk leczniczych, Małgorzata Wójtowicz-Wierzbicka;
6. Folklor muzyczny, Agata Witowicz;
7. Folklor słowny , Jolanta Dragan;
8. Język – współczesne obserwacje, Agnieszka Kościuk;
9. Trwanie, odtwarzanie i nowe kreacje kultury ludowej, Elżbieta Skromak;
10. Przemiany systemu wartości. Kształtowanie się nowego modelu życia i współżycia mieszkańców wsi w powiązaniu ze zjawiskiem współczesnej emigracji, Jacek Tejchma.
Literatura cytowana.
MATERIAŁY
Archiwum badań, Jacek Bardan;
Materiały z badań – wypis z inwentarzy;
Pieśni i melodie;
Filmy.
Opr. Włodzimierz Gąsiewski
