Wieści Regionalne
nr 3 z 23 marca 2005 rBOROWSKA DROGA KRZYŻOWA
Droga krzyżowa to nabożeństwo odprawiane okresie Wielkiego Postu upamiętniające przejście Jezusa Chrystusa z krzyżem ulicami Jerozolimy z pretorium Piłata na Golgotę. Polega ono na rozważaniu męki Chrystusa w połączeniu z przejściem symbolicznej trasy drogi krzyżowej, wewnątrz lub zewnątrz kościoła czy kaplicy, wytyczonej 14 krzyżami obrazującymi związane z nią zdarzenia zwane stacjami. Świadectwa biblijne nie zawierają dokładnych informacji o trasie drogi krzyżowej. Z relacji pozaewangelicznych wiadomo, że droga skazanych na ukrzyżowanie przebiegała najruchliwszymi ulicami miasta. Nieśli oni przeważnie tylko poprzeczną belkę krzyża umieszczaną na stałym pionowym palu. Spośród 14 stacji tylko 9 ma swe potwierdzenie w ewangelicznych opisach Męki Pańskiej. Należą do nich stacje: I – skazanie na śmierć; II – włożenie krzyża; V – pomoc Szymona z Cyreny; VIII – rozmowa z niewiastami; X – zdjęcie szat; XI – ukrzyżowanie; XII – śmierć na krzyżu; XIII -zdjęcie z krzyża; XIV – złożenie do grobu. Pozostałe stacje: IV -spotkanie z Matką; III,VII i IX – trzykrotny upadek Jezusa oraz VI – spotkanie z Weroniką, są utworzone na postawie tekstów biblijnych bądź oparte na przekazach pozabiblijnych.
Kult oddawany miejscom drogi krzyżowej w Jerozolimie rozszerzył się dzięki pielgrzymkom i doprowadził do powstania w Kościele specjalnego nabożeństwa. Rozpowszechnione zostało ono dzięki Zakonom Franciszkanów, a przede wszystkim za przyczyną starań świętego Leonarda z Porto Maurizio, który w 572 miejscowościach erygował drogę krzyżową. W Polsce kult drogi krzyżowej zaczął się wyodrębniać w XVI wieku i często przyjmował formę nabożeństwa do dróg Chrystusa. Korzystając z europejskich wzorów zaczęto budować w różnych miejscach Kalwarie ośrodki kultu Męki Pańskiej. Do najstarszych w Polsce należy Kalwaria Zebrzydowska k. Wadowic, gdzie co roku w Wielkim Tygodniu odgrywane są misteria Męki Pańskiej. Na terenie naszej diecezji tarnowskiej są tzw. Małe Kalwarie w Tarnowie-Krzyżu, Limanowej i Pasiebcu. By przybliżyć wiernym rozpamiętywanie bolesnej drogi Chrystusa wszystkie kościoły wyposażone są w stacje Dogi Krzyżowej.
Piękne i oryginalne stacje Drogi Krzyżowej znajdują się w kościele parafialnym św. Mikołaja w Borowej k. Mielca. Wszystkie czternaście stacji zawieszone są w nawie głównej kościoła na wysokości 3m od posadzki. Stacje od I do VI znajdują się na południowej ścianie, VII i VIII usytuowane są obok siebie po lewej stronie ściany zachodniej pod chórem muzycznym, a pozostałe od IX do XIV są zawieszone na północnej ścianie. Zaliczyć je można do typowych XX – wiecznych dzieł sztuki sakralnej, w których brak jest wielopostaciowych przedstawień. Wykazują tendencje symboliczne, gdyż liczba postaci przedstawianych wydarzeń została ograniczona do 3, a w niektórych obrazach do 4 osób. Każda stacja to gipsowy odlew o rozmiarach 40x46cm wykonany w kształcie płaskorzeźby. Barwne odlewy osadzone są w drewnianych pozłacanych ramkach o przekroju prostokątnym wielkości 5x 10cm. W dolnej części ramy znajduje się biała tabliczka o rozmiarach 37×3,5cm, na której umieszczony jest napis informujący o rozgrywającej się scenie. Boczne ramy są również o przekroju prostokątnym osiągają wysokość 70cm i kształtem przypominają kolumny, których baza i głowica są identyczne. Na bazie umieszczone są trzy gwoździe złączone ostrzem w jednym punkcie. Trzy gwoździe należą do arma Christi – narzędzi, którymi zadawano Zbawicielowi cierpienia i śmierć. W sztuce trzy gwoździe symbolizują ukrzyżowanie Jezusa. Trzon kolumny ozdobiony jest dwoma wijącymi się cierniowymi gałązkami tworząc ciąg elipsowaty ustawiony pionowo większą przekątną. Sprawia to wrażenie części uwitej korony cierniowej. W chrześcijańskiej sztuce plastycznej cierniowa korona Chrystusa jest zarazem symbolem bółu jak i szyderstwa. Włożona na głowę Jezusa dla wykpienia Go, była parodią rzymskiego wieńca laurowego. Tym symbolem, pokuty, cierpienia i bólu pozwolił sobie Zbawiciel ukoronować swą głowę i tak uświęcił ciernie i uczynił je narzędziami zbawienia świata. Na głowicy możemy zauważyć element zdobniczy przypominający tarczę o kształcie zbliżonym do elipsy. Górną część ramy zakończoną łukiem odcinkowym wypełniają kwiaty róż. Ciernie i róże stanowią jeden obraz, który jest głównym filarem symboliki chrześcijańskiej. Krwawo- czerwona róża z kolcami to przejmujący symbol cierpienia Jezusa i jego miłości do człowieka. W centrum ramy górnej tuż nad łukiem odcinkowym umieszczony jest krzyż grecki wielkości 12 cm, a na nim okrągła tarcza o średnicy 8 cm. W tym miejscu znajdują się znaki rzymskie porządkujące kolejność każdej stacji. Zarówno małe tarcze umieszczone na bocznych ramach jak i ta ze znakiem rzymskim to symbole bóstwa. Krzyż wskutek krzyżowej śmierci Jezusa ma szczególne znaczenie jak symbol cierpienia, a także triumf Chrystusa, a tym samym ogólnie stał się symbolem chrześcijaństwa. Dolna i górna rama zakończona jest motywem zdobniczym w postaci kiści winogrona, lecz górną wieńczy krzyż łaciński. W sztuce i architekturze chrześcijańskiej motywy winorośli i winogron są stałym elementem zdobniczym. Winogrona symbolizują eucharystię, w której zgodnie z wiarą, wino ulega przemianie w krew Chrystusa. Kiście winogron uznawane są za symbole odkupienia. Każda stacja łącznie z bogatą ramą zwieńczoną krzyżem osiąga wysokość 1m i szerokość 55cm.
Droga Krzyżowa z borowskiego kościoła to dzieło sztuki, które wzbogaca i upiększa wnętrze świątyni. Zakupiona w 1953 roku w Piekarach Śląskich z fundacji całej parafii już 50 lat służy wiernym, szczególnie w okresie Wielkiego Postu, do głębszego przeżywania Męki Pańskiej. Pełna symboliki wizja Drogi Krzyżowej wyraża najgłębsze przekonania o istocie cierpienia i tajemnicy Odkupienia.
SZCZEPAN KOMOŃSKI
![](http://promocja.mielec.pl/wp-content/uploads/2016/07/aktualnosci/102/big-300x330.jpg)